truyền kì
Định nghĩa
Danh từ:
- Thể loại văn học tự sự: "truyền kì" chỉ một thể loại văn học dân gian hoặc văn học viết, kể về những sự kiện, nhân vật kỳ lạ, hoang đường, thường mang yếu tố thần thoại, huyền ảo, được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
- Câu chuyện được truyền miệng: "truyền kì" còn có nghĩa là những câu chuyện kỳ bí, ly kỳ, được người đời kể lại và lan truyền rộng rãi, thường có tính chất giáo huấn hoặc giải trí.
Tính từ (hiếm dùng):
- Kỳ lạ, huyền bí: Dùng để mô tả một câu chuyện, sự việc có tính chất kỳ ảo, khó tin, vượt ra ngoài đời thường.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Truyền kì là một thể loại văn học phổ biến trong văn học cổ Việt Nam. (Truyện kỳ lạ là một dạng văn học thường thấy trong văn chương xưa của Việt Nam.)
- Những câu chuyện truyền kì về các vị thần luôn hấp dẫn trẻ em. (Những câu chuyện kỳ bí về các vị thần luôn làm trẻ em thích thú.)
Tính từ (hiếm):
- Câu chuyện này thật truyền kì, khó ai có thể tin được. (Chuyện này thật huyền bí, khó ai tin nổi.)
Các cách sử dụng nâng cao
"truyền kì mạn lục": tên một tác phẩm văn học nổi tiếng của Nguyễn Dữ, gồm nhiều câu chuyện kỳ lạ.
- "Truyền kì mạn lục" là tác phẩm tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam. (Tác phẩm này là đại diện cho văn học thời trung đại Việt Nam.)
"tính truyền kì": đặc điểm kỳ ảo, huyền bí của một tác phẩm.
- Tính truyền kì trong các truyện cổ tích giúp người đọc thoát ly thực tại. (Yếu tố kỳ ảo trong truyện cổ tích giúp người đọc quên đi thực tế.)
Biến thể và từ gần giống
Truyền thuyết (danh từ): câu chuyện dân gian kể về các nhân vật lịch sử, sự kiện có pha yếu tố hoang đường.
- Truyền thuyết về Lạc Long Quân và Âu Cơ. (Câu chuyện dân gian kể về nguồn gốc dân tộc Việt.)
Kỳ ảo (tính từ): có tính chất huyền bí, kỳ lạ.
- Thế giới kỳ ảo trong truyện cổ tích. (Thế giới huyền bí trong các truyện kể dân gian.)
Từ đồng nghĩa
- Huyền thoại: câu chuyện kể về các sự kiện, nhân vật thần thánh hoặc phi thường.
- Cổ tích: truyện kể dân gian có yếu tố thần kỳ, thường kết thúc có hậu.
- Kỳ tích: sự kiện kỳ lạ, phi thường.
Thành ngữ liên quan
- Chuyện truyền kì: câu chuyện kỳ bí, khó tin.
- Đừng tin vào những chuyện truyền kì vô căn cứ. (Đừng tin vào các câu chuyện huyền bí không có cơ sở.)